Sympozjum Z dziejów ruchu ludowego na ziemi garwolińskiej 22.11.2025
Sympozjum naukowe „Z dziejów ruchu ludowego na Ziemi Garwolińskiej” było ze wszech miar udane i zgromadziło pasjonatów historii z powiatu garwolińskiego i ryckiego. Pojawił się między innymi kolekcjoner i odkrywca Jan Zduńczyk ze Stefanowa, Sławomir Zawadka redaktor „Zeszytów Historycznych Ziemi Garwolińskiej”, pasjonaci dziejów regionu Tomasz Kuliński, Kuba Wiśnicki, Kamil Paziewski i Sylwester Malinowski. Był Ferdynand Głaszcz, właściciel prywatnej, świetnie zorganizowanej Izby Pamięci w Przyłęku.
Gospodarz gminy, wójt Maciej Błachnio przywitał zebranych nawiązując do cennych tradycji ruchu ludowego na ziemi sobolewskiej. Prowadzący spotkanie Mirosław Matosek przekazał pozdrowienia od współorganizatorek imprezy, które nie mogły dziś przybyć: prezes LTN-K Beaty Pasternak, dyr. Anety Niedźwiedzkiej i Anny Wiśnioch. Dr hab. Jerzy Mazurek (wicedyrektor Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego i profesor Uniwersytetu Warszawskiego) z ogromną erudycją naświetlił nam temat dziejów ruchu ludowego po II wojnie światowej. Jadwiga Szczęsna, nasza wspaniała szefowa Pogodnych wręczała prelegentom podziękowania przygotowane przez dyr. Anetę Niedźwiedzką i książki autorstwa dr Michała Kalbarczyka „Bataliony Chłopskie w powiecie garwolińskim”, a Kamil Ostrowski z dezynwolturą grał na pianinie melodie patriotycznych pieśni.
O niezwykłym działaczu chłopskim Antonim Widłaku i początkach ruchu ludowego na ziemi garwolińskiej opowiadał dr Mariusz Rombel. Kolejny prelegent dr Michał Kalbarczyk (pochodzacy z rodziny o tradycjach ludowych patriotycznych z Sobolewa) wygłosił referat „Zrzuty cichociemnych na terenie powiatu garwolińskiego i ich odbiór przez żołnierzy Batalionów Chłopskich”. Dr Mirosław Matosek, który 24 lata temu spędził dwa dni na rozmowach z legendarnym dowódcą partyzantów o pseudonimie „Wilk”, przedstawił dzieje Leśnego Oddziału Specjalnego BCH według relacji Józefa Zawadzkiego. Mgr Paulina Błachnio w sposób interesujący zapoznała nas z nieznanym tematem opowiadając o żołnierzu BCH, pani Stanisławie Kubiak ps. „Ochotna” z Sobolewa. Na zakończenie mgr Kazimierz Paciorek, jak zawsze z humorem i pokazując stare fotografie, opowiedział o kołach gospodyń wiejskich działających w gminie Sobolew. Wraz ze Zbigniewem Mańkowskim (skrzypce) grał na gitarze umilając spotkanie przy kawie i herbacie.
Nie zabrakło głosów w dyskusjach. O interesujących epizodach z czasów okupacji opowiadał Tadeusz Kucharski z Ryk, Dowódca Chóru Dziecięcego „Żołnierze Września 1939. Swojego czasu pan Tadeusz utrzymywał liczne kontakty z byłymi żołnierzami BCh i opowieści starczyło by na oddzielne spotkanie. Z kolei Zdzisław Dzido z Dęblina opisywał rajdy szlakami BCh, które organizuje, zachęcał do udziału. Korzystając z okazji Sebastian Jędrych zachęcał do wsparcia Obywatelskiej Inicjatywy Ustawodawczej Dowody Pamięci. Powołała ją grupa ludzi dla których pamięć o bliskich nie kończy się wraz z ich odejściem, ludzi walczących o dostęp do dokumentów, jakie pozostają po naszych przodkach tzw. kopert dowodowych.
Dziękujemy Panu Profesorowi Jerzemu Mazurkowi za przywiezienie 24 plansz wystawy biograficznej „Generał Franciszek Kamiński, Komendant Główny Batalionów Chłopskich”. Gen. Kamiński utrzymywał kontakty z Józefem Zawadzkim i jego żołnierzami, a nawet przyjechał na spotkanie z nimi do Sobolewa. Zachęcamy do obejrzenia wystawy poświęconej temu niezwykłemu dowódcy, więźniowi w czasach stalinowskich, wybitnemu działaczowi ruchu ludowego.
Następne spotkanie TPZS, pod tytułem „Dzieje Sobolewa na drodze do uzyskania praw miejskich” odbędzie się 10 stycznia. Serdecznie zapraszamy.
